Historia

Dostępność kredytów, tanie koszty utrzymania domu i samochodu, szybki rozwój budownictwa i przemysłu motoryzacyjnego, a wreszcie gigantyczny program budowy sieci drogowej (blisko 65 000 km autostrad międzystanowych do 1980 r.) — wszystko to skłaniało miliony Amerykanów do przenoszenia się z miast i wsi na ciągnące się dziesiątkami kilometrów obszary podmiejskie. W latach 1950—90 liczba ich mieszkańców wzrosła z 21 min do 79, gdy w tym samym czasie w strefach metropolitalnych zwiększyła się z 48 min do 79 (mapa l). W roku 1990 poza obszarami metropolitalnymi żyła mniej niż jedna trzecia ludności kraju, ale ucieczka ze wsi nie zmniejszyła jej produktywności. Przeciwnie -liczba osób wykarmianych przez statystyczne gospodarstwo rolne wzrosła między 1950 a 70 r. dwukrotnie, osiągając poziom 30. Dzięki mechanizacji (w 1990 r. niemal 100% zbiorów bawełny dokonywano mechanicznie, wobec 10% w 1949), wprowadzeniu nowych odmian roślin i nawozów, a także subsydiowaniu rolnictwa Stany Zjednoczone stary się głównym producentem pszenicy, kukurydzy i soi. Jednak, podobnie jak w Europie Zachodniej, najszybszy rozwój, szybszy niż w przemyśle, następował w sektorze usług.

Wzrostowi gospodarczemu towarzyszyły, niestety, problemy społeczne i etniczne. Amerykańscy przedsiębiorcy zdradzali naturalną skłonność do przeznaczania zysków na cele konsumpcyjne, a tymczasem robotnicy żądali wyższych płac i lepszych warunków pracy, nie bacząc na to, jak spełnienie ich postulatów wpłynie na konkurencyjność amerykańskich produktów zagranicą. Wojna wietnamska (1961-73, s. 152) spowodowała wysoką inflację i wywołała groźny wewnętrzny kryzys polityczny i ideowy. W latach 60. w miastach zaczęły wybuchać zamieszki na tle rasowym, których obiektem i uczestnikami zarazem stali się Murzyni i Azjaci, co przyczyniło się do powstania ruchu na rzecz praw obywatelskich dla Czarnych pod przywództwem dr Martina Luthera Kinga. Administracje prezydentów Ronalda Reagana i George'a Busha zareagowały na wzrastające trudności gospodarcze zgodnie z nową doktryną liberalną: obniżeniem podatków (o jedną trzecią), co spowodowało zwiększenie siły nabywczej społeczeństwa, i redukcją opieki społecznej, co przyczyniło się do przekształcenia niektórych dzielnic miejskich w getta. Jednocześnie znacznie zwiększono wydatki zbrojeniowe, co doprowadziło do powstania najwyższego w historii kraju deficytu budżetowego. Ponieważ zawiódł program restrukturyzacji przemysłu, uwolnione siły nabywcze zostały skierowane na towary importowane, co z kolei stało się przyczyną wielkiego deficytu handlowego.